STICANJE GRČKOG DRŽAVLJANSTVA

Poslednje izmene režima sticanja grčkog državljanstva su uvedene novim Zakonom od Grčkom Državljanstvu broj 3284 od 10.11.2004 godine (FEK 217 T.A). Novi zakon uglavnom predviđa teže uslove za sticanje grčkog državljanstva u poređenju sa prethodnim zakonima ali i koncentriše odredbe i proceduru u jednom tekstu. On uglavnom stavlja akcenat na prošlost podnosioca molbe i onemogućava sticanje državljanstva licu koje je proterano iz Grčke. Zahtevi za državljanstvo koji su bili nerešni i procedura je u vreme stupanja ovog zakona na snagu bila u toku, a priložena su sva potrebna dokumenta, se razmatraju prema zakonima koji su važili pre donođenja ovog zakona (član 33 ovog zakona).

U nastavku teksta ćemo prvo zbirno predstaviti osnovne izmene u odnosu na ranije zakonodavstvo a zatim prevesti odnosno prepričati odredbe zakona koje se odnose na sticanje državljanstva rođenjem, naturalizacijom i poreklom. Napominjemo takođe da se grčko državljanstvo pod određenim uslovima može steći i priznanjem (očinstva/meterinstva); usvajanjem; pristupanjem odbrambenim snagama drzave (važi za strane državljane grčkog porekla), ali ne bi želeli da opterećujemo tekst i ovim podacima.

Pošto su opštine i mesne zajednice (koinotites) ovlašćene da primaju molbe i prateća documenta kao i da kontrolišu formalnu ispravnost molbe verujemo da isti mogu zainteresovanim licima pružiti dodatne informacije na ovu temu.

I. Osnovne izmene

Odlomak iz teksta o Zakonu o Grčkom Državljanstvu objavljenom u časopisu „Provlimatismoi“ kompanije ELESME autor g. P. Laggari, General Major Grčke Policije.
„Osnovne izmene:
1. Brak nema, sam po sebi, za posledicu sticanje ili gubljenje grčkog državljanstva. Supruzi Grka koji sa njima imaju dete stiču grčko državljanstvo pošto ispune uslov od tri godine boravka u Grčkoj (bez da se traži ispunjenje uslova od 10 godina boravka).
2. Stranac koga usvoji grčki državljanin stiče automatski grčko državljanstvo samo ako je maloletan i to od vremena usvojenja kao dete Grka ili Grkinje.
3. Lice koje se rodi na grčkom tlu stiče grčko državljanstvo ako to žele roditelji koji su stranci i ukoliko nije automatski steklo državljanstvo druge zemlje.
4. Deca stranog državljanina automatski stiču grčko državljanstvo kada taj državljanin stekne državljanstvo naturalizacijom ukoliko su ta deca maloletna ili neoženjena/udata.
5. Neophodni preduslovi za naturalizaciju stranog državljanina su da je punoletan, da boravi 10 godina u Grčkoj, da nije protiv njega izrečena mera proterivanja iz zemlje, da nije u poslednjih 10 godina osuđen za krivična dela određena u članu 5 novog zakona.
6. Članovi porodice lica kome se oduzme grčko državljantvo ne gube državljanstvo.
7. Osnovnu ulogu u skladu sa novim odredbama preuzima Generalni Sekretar Periferije (Genikos Grammateas ths Perifereias), koga nadzire Ministar Unutrašnjih Poslova.
8. Takođe važne uloge se dodeljuju novoosnovanoj petočlanoj komisiji koja se osniva pri Ministarstvu Unutrašnjih Poslova – Javne Uprave i Decentralizacije (Komisija za Naturalizaciju/Epitropi Politografisis) koja će da sarađuje sa Konzulatima (čije se komisije ukidaju) i da obrađuje sve slučajeve kao i da intervjuiše podnosioce molbi - strane državljane, a u vezi sa dovoljnim znanjem grčkog jezika, istorije i kulture, kao i njihovim moralom i ličnošču.
9. Opštine i Mesne Zajednice (Koinotites) izdavaće uverenja o grčkom državljanstvu na osnovu spiska državljana (Dimotologia) i primaće molbe za naturalizaciju.
10. Ukoliko je naturalizacija pojedinih stranih državljana od posebnog interesa za zemlju ili su oni učinili naročite usluge zemlji, predviđa se počasna naturalizacija u članu 13 Zakona.
11. Na kraju, u vezi sa sportistima, samo za naturalizaciju sportista olimpijskih sportova novi Zakon ograničava potrebno vreme boravka u zemlji na 5 godina (u toku poslednjih 12 godina) pod uslovom da njihov boravak bude zakonit, da imaju pravo da se takmiče u odgovarajućem grčkom klubu u skladu sa međunarodnim pravilima za njihov sport kao i na osnovu pozitivnog mišljenja domaćeg nacionalnog saveza i Grčke Olimpijske Komisije. Za sve ostale sportiste, profesionalne fudbalere itd važi, što se tiče procedure naturalizacije, isto što i za ostale strane drževljane. „

II. Sticanje grčkog državljanstva rođenjem (član 1)

1. Dete grčkog državljanina stiče državljanstvo rođenjem.
2. Grcko državljanstvo stiče i osoba koja se rodila na teritoriji Grčke, ukoliko rođenjem ne stiče drugo strano državljanstvo ili mu je državljanstvo nepoznato.

III. Sticanje grčkog državljanstva naturalizacijom

• Uslovi (član 5)

1. Strani državljanin, koji želi da stekne grčko državljanstvo naturalizacijom, treba da ispunjava sledeće uslove:

a. Bude punoletan u vreme podnošenja zahteva za naturalizaciju.

b. Ne bude osudjivan, u toku zadnjih 10 godina pre podnošenja zahteva na kaznu zatvora u trajanju od jedne godine ili veću kazno, ili, nezavisno od visine kazne i vremena donošenja sudske odluke, za krivična dela vređanja države, izdaje države, ubistva iz predumišljaja i teške telesne povrede trećih lica, krivična dela vezana za trgovinu drogom, legalizaciju prihoda od nelegalnih delatnosti (tzv. pranje novca), međunarodna privredna krivična dela, krivična dela koja se vrše sredstvima savremene tehnologije, krivična dela protiv valute, pobunu protiv vlade, kidnapovanje maloletnih, protiv osnovnih sloboda i ekonomskih prava, krađu, prevaru, špijunažu, ucenjivanje, zelenaštvo, krivična dela protiv posrednika, falsifikovanje, izdavanje lažnih uverenja, klevetu, švercovanje, krivična dela koja se odnose na oružje, spomenike kulture, prevoz ilegalnih imigranata u zemlju ili olakšavanje njihovog prevoza, nalaženje smeštaja za ilegalne imigrante i prikrivanje njihovih ilegalnih kretanja i kršenje odredbi zakona o boravku i kretanju stranaca u Grčkoj.

v) Da ne bude u toku procedure deportacije.

2. Stranci koji nemaju grčko poreklo takođe treba da:
a. Stanuju u Grčkoj ukupno 10 godina u poslednjih 12 godina pre nego što podnesu zahtev za naturalizaciju. Stranci bez državljanstva i izbeglice treba da žive U Grčkoj najmanje 5 godina u zadnjih 12 godina pre nego što podnesu zahtev za naturalizaciju. U neophodne godine se ne računaju godine koje je stranac proveo u Grčkoj kao diplomata ili službenik neke strane države. Nije neophodno da ima 10 godina boravka stranac koji je supružnik grčkog drzavljanina, ako živi najmanje 3 godine u Grčkoj i ima dete sa grčkim državljaninom, kao i onaj koji je rođen i živi u Grčkoj. Supružnicima grčkih državljana koji rade u diplomatiji, koji su bilo u kom periodu stanovali u Grčkoj najmanje jednu godinu i nalaze se na službi u inostranstvu, uračunava se takođe i vreme provedeno u inostranstvu zbog službe njihovih grčkih supružnika.
b. Govori solidno grčki jezik, poznaje grčku istoriju i uopšte grčku kulturu.

3. Sportisti Olimpijskih sportova koji žive legalno 5 godina u Grčkoj u poslednjih 12 godina, mogu da steknu grčko državljanstvo, u skladu sa clanovima 5 do 9 ovog zakona, ukoliko imaju pravo da učestvuju na utakmicama u grčkom nacionalnom timu, u skladu sa internacionalnim pravilima za taj sport, posle odobrenja njihovog domaćeg nacionalnog sportskog udruzenja i odobrenja Grčkog Oliimpijskog Odbora.

• Neophodna uverenja (član 6)

Stranac koji želi da se naturalizije, podnosi zahtev opštini ili mesnoj zajednici prema mestu boravka, koja njegov zahtev prosleđuje Ministarstvu unutrasnjih poslova, javne uprave i decentralizacije. Stranac treba da podnese sledeća uverenja:

a. Izjavu o naturalizaciji. Ova izjava se vrši pred službenikom opštine ili mesne zajednice i u prisustvu dva grčka drzavljanina kao svedoka.
b. Uplatnicu čija se visina odredjuje svaki put u skladu sa zakonom Stranci koji su grčkog porekla nisu obavezni da podnesu uplatnicu.(trenutno je oko 1500 eura)
v. Kopiju pasosa ili druge putne isprave.
g. Boravišnu dozvolu ili drugu potvrdu o legalnom boravku u zemlji
d. Izvod iz maticne knjige rodjenih, ili ako ne postoji, krštenicu. Ako je stranac izbeglica, dovoljna je odluka o političkom azilu.
đ. Potvrd iz poreskog odeljenja ili fotokopiju prijave poreza za poslednju knjiznu godinu.

• Procedura (član 7) prepričan član

Sastoji se od sledecih procedura:
1. Opština ili mesna zajednica utvrdjuje formalnu ispravnost molbe; šalje je nadležnoj periferiji koja obrađuje molbu, i ukoliko postoje uslovi traži dodatna dokumenta (potvrdu o neosuđivanosti, mišljenje lokalne policijske stanice i druga) i šalje Ministarstvu unutrašnjih poslova;
2. Ministarstvo unutrašnjih poslova zove stranca na razgovor sa Komisijom za naturalizaciju koja svoje mišljenje o znanju jezika i kulture kao i o ličnosti molioca prosleđuje nazad Ministarstvu. Neodazivanje na poziv se mora opravdati pod pretnjom odbijanja zahteva i može biti samo iz razloga više sile.

• Odluka o Naturalizaciji (Član 8)

1. Odluka o naturalizaciji se objavljuje u državnom glasniku i donosi je Ministar unutrašnjih poslova, javne uprave i decentralizacije.
2. Odluka kojom se zahtev odbija se ne obrazlaže. Podnošenje novog zahteva za naturalizaciju je dozvoljeno godinu dana posle odbijanja prethodnog.

• Zakletva (Član 9.1)

Grčko državljanstvo se stiče zakletvom, koja treba da se položi u roku od godinu dana od objavljivanja odluke u državnom glasniku. Odluka se poništava ako se zakletva ne položi u roku od godinu dana.

• Sticanje grckog drzavljanstva dece stranaca koji su podneli zahtev (član 11)

Deca stranog državljanina koji je naturalizovan stiču grčko državljanstvo bez ikakvih formalnosti ukoliko su u vreme naturalizacije maloletni i nevenčani.

• Počasna naturalizacija (član 13)

Predsednikovom dekretom, koji se izdaje na obrazložen predlog Ministarstva unutrasnjih poslova, može da se upiše u knjigu građana onaj stranac koji je pružio izuzetne usluge državi ili čija naturalizacija može da bude od velike koristi drzavi, iako nisu ispunjeni uslovi clana 5.2, 6,7 i 8 ,

IV. Naturalizacija stranaca grčkog porekla koji žive u inostranstvu (Član 10)

1. Zahtev za naturalizaciju stranaca grčkog porekla koji žive u inostranstvu, se podnosi grčkom konzulatu u mestu gde žive, koji prosleđuje zahtev Ministarstvu za unutrašnje poslove zajedno sa ličnim mišljenjem o podnosiocu zahteva.

Uz zahtev se podnose i sledeca dokumenta:
a. Izjava o naturalizaciji, koja se daje pred konzulom, u prisustvu dva svedoka
grčka državljanina
b. Kopija pasoša ili druge putne isprave.
v. Izvod iz matične knjige rođenih ili krštenih
g. Izvod iz registra osuđenih lica u zemlji gde boravi.

2. Odgovorna sluzba Ministarstva za unutrašnje poslove, posle pregleda dosijea i mišljenja Ministarsva javnog reda u vezi sa temama koje se odnose na javni red i bezbednost, prezentira Ministru za unutrašnje poslove, javnu upravu i decenralizaciju i sugerse da se zahtev odobri ili odbije.

• Posebni slucajevi sticanja drzavljanstva (član 14)

1. Dete ,koje se rodilo pre 8.5.1984. od majke koja je u vreme porođaja ili u vreme zaključenje braka iz kog se to dete rodilo imala grčko državljanstvo, postaje grčki državljanin ako da izjavu da to želi, generalnom sekretaru periferije ili grčkom konzulatu u mestu boravka.
2. Dete koje se rodilo od oca Grka i majke strankinje pre važenja zakona 1250/1982 (16.07.1982), postaje grčki drzavljanin ako da izjavu da to zeli, generalnom sekretaru periferije ili grčkom konzulatu u mestu boravka.
3. Sticanje grckog državljanstva u slucajevima prethodnih paragrafa se utvrđuje odlukom generalnog sekretara periferije.
4. Deca onih koji na ovaj način steknu grčko drzavljanstvo, u skladu sa ovim članom, postaju Grci bez bilo kakvih formalnosti, ako su, u vreme davanja izjave maloletni i nevenčani.

V. Nadležne službe i potvrda o državljanstvu

• Nadležne službe (član 25)

1. Sve teme koje se odnose na sticanje državljanstva su pod nadzorom Ministarstva za unutrasnje poslove, javnu upravu i decentralizaciju.
2. Odlukom generalnog sekretara lokalne periferije se utvrdjuje da li je podnosilac molbe stekao grčko drzavljanstvo, a u skladu sa odredbama ovog zakona i odredbama koje su važile pre njegovog stupanja na snagu kao i međunarodnim ugovorima i konvencijama.

• Potvrda o grčkom državljanstvu (član 27)

1. Predsednik opštine ili mesne zajednice izdaju potvrde o grčkom državljanstvu građana, u kojoj se navodi i zakon po kome su stekli državljanstvo.
2. Gore navedene potvrde potvrđuju grčko državljanstvo ako se ne dokaže suprotno.

Atina 05.10.2007
Prevod zakonskih odredbi Tamara Spasić
Odabir zakonskih odredbi Mira Todorović Symeonides